Bu bölümünde verilerimizle çeşitli işlemler yapan, karşılaştırmalar yapıp mantıksal tipte (boolean) değerler dönderen önemli bir dizi operatörü inceleyeceğiz.

Atama (=) Operatörü

Eşittir karakteri (=) ile belirtilir. Sağındaki değeri değişkene atamak amacı ile kullanılır.

let sayi = 11;

sayi += 10; // sayi şu an 21 (+= topla ata) eşiti: sayi = sayi + 10
sayi -= 5; // sayi şu an 16 (-= çıkar ata)
sayi *= 2 // sayi şu an 32 (*= çarp ata)
sayi /= 4 // sayi şu an 8 (/= böl ata)

Birleştirme (+) Operatörü

Artı (+) karakteri ile belirtilir. Birden fazla string ifadeyi birbiriyle birleştiririr. Sayılarla kullanılırsa toplama işlemi yapar.

let msj1 = 'Bugün hava çok güzel. ';
let msj2 = 'Kışın ortasında özlemini çekiyorduk.';

console.log(msj1 + msj2);

Konsola ‘Bugün hava çok güzel. Kışın ortasında özlemini çekiyorduk.’ yazar.

Virgül (,) Operatörü

Birden fazla işlemi tek bir ifade ile yapmamızı sağlar.

let x, y, z;

Tek bir ifade ile tek satırda x, y, z olmak üzere 3 farklı değişken tanımladık.

Aritmetik Operatörler

Nümerik değerler ile toplama, çıkarma, bölme gibi işlemler yapan operatörlerdir.

+toplama
çıkarma
*çarpma
/bölme
%kalan bulma
++arttırma (sayıyı bir arttırma)
azaltma (sayıyı bir azaltma)
**üs alma
let sayi1 = 5;
let sayi2 = 2;

sayi1 + sayi2; //7 toplama
sayi1 - sayi2; //3 çıkarma
sayi1 * sayi2; //10 çarpma
sayi1 / sayi2; //2.5 bölme
sayi1 % sayi2; //1 kalan (sayi1'in sayi2'ye bölümünden kalan)

(sayi1 ** sayi2); //25 (5²)

let yeniSayi = 10;
yeniSayi++; // yeniSayi isimli değişkeni 1 arttırır. Şu anki değeri 11

Matematikte olduğu gibi birden fazla operatörün olduğu işlemlerde ilgili operatöre göre işlem önceliği vardır. Öncelikli olmasını istediğiniz işlemi parantez içerisine alabilirsiniz.

Karşılaştırma Operatörleri

Karşılaştırma operatörü işleme giren iki değerin testini yapar duruma göre true ya da false olmak üzere bir Boolean değer döndürür.

Opt.Açıklaması (Yaptığı karşılaştırma)ÖrnekDönen
==(Eşittir): 2 değer eşit mi? (türüne bakmaz)7 == “7”true
!=(Eşit değil): 2 değer eşit değil mi? (türüne bakmaz) 7 != “7”
7 != “yedi”
false
true
===(Kesin eşit): 2 değer tür ve değerce eşit mi?7 === “7”false
!==(Kesin eşit değil): 2 değer tür ve değerce eşit değil mi?5 !== 6true
>(Büyük): Birinci değer, ikinciden büyük mü?15 > 20false
>=(Büyük-eşit): Birinci, ikinceye eşit ya da ondan büyük mü?15 >= 10true
<(Küçük): Birinci değer, ikinciden küçük mü?15 < 20true
<=(Küçük-eşit): Birinci, ikinciye eşit ya da ondan küçük mü?15 <= 15true
let sayi1 = 9, sayi2 = '7';
sayi1 < sayi2; // false (9 sayısı 7'den küçük değil)

Mantıksal Operatörler

Bir değer olarak iki olasılıktan birini seçmek program akışında önemli bir yer tutmaktadır. Programlama dilleri için oldukça önemli bir kavramdır. Temelde NOT, AND, OR mantıksal operatörlerdir.

  • mantıksal ve operatörü: AND ya da && ile ifade edilir.
  • mantıksal veya operatörü: OR ya da || ile ifade edilir. (Pipe karakteri (|) klavyede ALT GR + < ile yazılır.)
  • mantıksal değil operatörü: ! ile ifade edilir. truthy değeri false, falsy değeri true yapar.

Truthy ve Falsy Kavramı

JavaScript değerleri Boolean olarak değerlendirildiğinde true (doğru) ya da false (yanlış) olarak değerlendirir. true olarak değerlendirilen değerlere truthy, false olarak değerlendirilen değerler ise falsy denmektedir.

false, 0, boş string, null, undefined, NaN birer falsy değerlerdir. Bunun dışında kalanlar ise truthy değerlerdir.

Boolean Değerler

Opt.AçıklamaÖrnekDönen
AND (&&)Ancak iki değerin ikisi de true olursa ifade true.
Öbür türlü ifade de false
true && true
false && true
false && false
true
false
false
OR (||)En az bir true var ise ifade de true.
İkisi false ise ifade de false
true && false
false && false
true
true
!NOT operatörü:
truthy bir değerin önüne koyulursa onu false,
falsy bir değerin önüne koyulursa onu true yapar
!true
!false
!0
!11
!null
false
true
true
false
true

Boolean Olmayan Değerler

Opt.AçıklamaKullanımÖrnekDönen
AND (&&)İki değerde truthy ise deger2
İki değerden biri falsy ise o değer
İki değerde falsy ise deg1 döner.
deg1 && deg2 5 && 7
0 && ‘ab’
null && 0
7
0
null
OR (||)İki değerde truthy ise deg1
İki değerden biri truthy ise o değer
İki değerde falsy ise deg2 döner.
deg1 || deg25 || 7
0 || ‘ab’
null || 0
5
‘ab’
0
!Değer truthy ise false
Değer falsy ise true
!deg!’ab’
!0
!undefined
false
true
true

Hemen üstteki tablo anlamsız gelebilir, fakat kullanabileceğiniz durumlar oluşacaktır o yüzden ileride başvurabileceğiniz bir referans olarak eklemeyi uygun gördüm.

Fonksiyonlar bölümünü henüz görmedik o yüzden kafanızı çok karıştırmak istemem ama çok basit bir örnek vermek isterim.

[1.DURUM] kullanici adı girilmedi dolayısıyla kullaniciAdi değişkenine değer atanmadı. (kullaniciAdi isimli değişkenimizi deklare ettiğimize dikkat edelim. Etmeseydik bu değişken adını fonksiyon parametresi olarak kullanamazdık.)

let kullaniciAdi;
function buyut(kullaniciAdi) {
  return kullaniciAdi && kullaniciAdi.toUpperCase();
}
console.log(buyut(kullaniciAdi)); //konsola undefined yazacaktır, hata vermez.

[2.DURUM] kullanıcı adı girildi dolayısıyla kullaniciAdi isimli değişkene bir değer atandı. Bu değişkene bütün string metodlarını uygulayabiliriz.

let kullaniciAdi;
kullaniciAdi = 'Senem';
function buyut(kullaniciAdi) {
  return kullaniciAdi && kullaniciAdi.toUpperCase();
}
console.log(buyut(kullaniciAdi)); // konsola 'SENEM' yazar.

Üstteki 2 durum örneğini kısmen anlamamış olabilirsiniz, bu tamamen normaldir. İlerki derslerimizde çok daha fazla netleşecektir.

Ternary (?) Operatörü

Koşula göre iki seçenekten birini seçen kompakt ve kısa yazıma sahip bir operatördür. Koşul truthy ise deg1 değilse deg2 seçilir.

(kosul) ? deg1 : deg2

let yas = 25;
let durum = (yas >= 21) ? 'oy kullanabilir' : 'oy kullanamaz';
console.log(durum); // konsola 'oy kullanabilir' yazar.

koşul truthy olduğu için 1. kısım işletilir.


Bir sonraki konumuz JavaScript’te koşul ifadeleri.

Bir Yorum Yaz